Muggen kunnen vooral in de zomer voor veel overlast zorgen. Op deze pagina lees je hoe je muggenoverlast beperkt, hoe je muggenbeten voorkomt en wat je kunt doen bij een muggenbult.
Waarom zijn er zoveel muggen? Tips om muggenoverlast te voorkomen
Door warm weer, regen en stilstaand water kunnen er soms veel meer muggen zijn dan anders. Heb je veel last van muggen? Controleer dan eerst of er broedplaatsen in of rond je tuin zijn. Muggen leggen hun eitjes in stilstaand water. Kies een vast moment in de week om je tuin te controleren op stilstaand water. Met deze tips verklein je de kans op nieuwe muggen:
- Controleer minstens één keer per week je tuin of balkon op stilstaand water. Gooi schoteltjes en potten leeg en verwijder water van dekzeilen.
- Ververs minstens één keer per week het water in vogelbadjes en drinkbakken. Maak ze goed schoon om eventuele eitjes te verwijderen.
- Vervang of verwijder het water van het (kinder)zwembad als je het langere tijd niet gebruikt.
- Zorg dat de waterkwaliteit in je vijver goed is voor beestjes, zoals waterkevers, libellenlarven, vissen en/of amfibieën. Die eten graag muggenlarven. Een fontein voorkomt dat muggen eitjes leggen in je vijver.
- Bewaar emmers, potten en gieters binnen of onder een afdak. Of zet ze op de kop, zodat er geen regenwater in blijft staan.
- Zorg dat dakgoten (ook van tuinhuisjes) goed doorlopen en verwijder bladeren uit de dakgoten.
- Dek regentonnen mugdicht af. Dit kan bijvoorbeeld door horrengaas over de openingen te spannen.
- Zorg voor natuurlijke vijanden van muggen. Wist je dat een vleermuis duizenden insecten per nacht eet? Maak je tuin groener en nodig vleermuizen, vogels en insecten uit in je tuin.
Zorg dat muggen niet binnenkomen
Horren zijn een effectieve manier om muggen uit huis te houden. Plaats horren voor (slaapkamer)ramen, deuren en eventueel ventilatieroosters. Je kunt ook een ventilator of airconditioning gebruiken om muggen af te schrikken: muggen hebben een hekel aan tocht en kou. Maar let op: airco’s gebruiken veel stroom en geven soms ook overlast. Lees meer over het gebruik van airco’s.
Middelen om de kamer muggenvrij te maken
Toch muggen in huis? Er zijn verschillende middelen om een ruimte muggenvrij te maken, maar aan deze middelen zitten belangrijke nadelen. Daarom is het beter om te voorkomen dat er muggen in je slaapkamer komen. Bijvoorbeeld door horren voor je ramen te plaatsen.
De bekendste middelen tegen muggen zijn spuitbussen, elektrische verdampers en anti-muggenspiralen en citronellakaarsen.
Met een spuitbus met bestrijdingsmiddelen (pyrethroïden) kun je een kamer vrijmaken van muggen. Maar de stoffen in zo’n spuitbus kunnen gezondheidsklachten veroorzaken én schadelijk zijn voor de natuur. Gebruik zo’n spuitbus daarom alleen als laatste redmiddel. Als je ervoor kiest om een spuitbus te gebruiken, volg dan altijd goed de gebruiksaanwijzing en zorg dat je de spray niet inademt.
Let op, voor bestrijdingsmiddelen geldt altijd:
- Koop alleen middelen met een toelating van het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb). Een toegelaten middel herken je op de verpakking aan een nummer dat begint met ‘NL’, ‘EU’ of eindigt op een ‘N’.
- Koop nooit iets waar de ingrediënten niet op staan.
- Volg altijd de gebruiksaanwijzing. Zo houd je de risico’s voor jezelf en het milieu zo laag mogelijk.
Lees meer over chemische bestrijdingsmiddelen op Milieu Centraal.
Ook elektrische verdampers en anti-muggenspiralen kunnen bestrijdingsmiddelen (pyrethroïden) verspreiden en kun je daarom beter niet gebruiken. Wil je ze toch gebruiken, volg dan altijd goed de instructies op de verpakking.
Er bestaan ook middelen met bijvoorbeeld citronella erin. Maar ook van citronella is onvoldoende aangetoond dat het daadwerkelijk werkt.
Muggenbeten voorkomen
Muggen komen af op de koolstofdioxide (CO2) in je adem, op lichaamswarmte en op geurstoffen die je verspreidt. Daarom hebben sommige mensen vaker muggenbulten dan anderen. Ook reageren sommige mensen heftiger op een beet dan andere mensen. Zo voorkom je dat je wordt gebeten:
- Ga je naar buiten in de schemering? Draag een lange broek, een shirt met lange mouwen en sokken. Stop je broek in je sokken voor extra bescherming.
- Hang een klamboe boven je bed. Gebruik je een klamboe bij een kinderbedje? Maak de klamboe dan zo vast dat je kind er niet bij kan en er niet in verstrikt kan raken. Voor kind(eren) kun je ook speciale (reis)tentjes met horrengaas kopen.
Muggenwerende middelen voor op je huid
Om muggen te weren kun je anti-muggenmiddelen op je huid smeren. In Nederland kun je bijvoorbeeld middelen met DEET, Icaridin en lemon-eucalyptusolie kopen.
Het meest bekende middel voor op je huid is DEET. Gebruik DEET in Nederland liever alleen als het echt nodig is. Ga je naar een land waar muggen malaria of andere ziektes kunnen overdragen? Dan is soms juist belangrijk om DEET te gebruiken, ook als je zwanger bent of bij kleine kinderen.
Lees meer op: DEET | Apotheek.nl
Icaridin is een goed alternatief voor DEET. Het werkt net zo goed als DEET en is ook geschikt voor in de tropen. Icaridin heeft niet de irriterende eigenschappen die DEET heeft. Ook hoeft er van Icaridin veel minder in een middel te zitten om goed te werken. Kinderen onder de 13 jaar en zwangere vrouwen kunnen het middel beter niet gebruiken.
Lemon-eucalyptusolie is een veilig en goed werkend middel tegen muggen in Europa. Dit middel mag je bovendien al gebruiken bij baby’s vanaf 3 maanden en ook als je zwanger bent of borstvoeding geeft. Voor baby’s jonger dan 3 maanden is het middel niet geschikt. De sterke geur van het middel kan hun luchtwegen irriteren.
Lemon-eucalyptusolie is niet geschikt om jezelf in de tropen te beschermen. Gebruik in de tropen DEET of Icaridin. Check de adviezen op: Muggen en ziekten in het buitenland | GGDReisvaccinaties
Er zijn talloze andere anti-muggenmiddelen op de markt. Bijvoorbeeld met tea tree olie, lavendel, kattenkruid, knoflook, mentholcrème of vitamine B. Van deze stoffen weten we niet zeker of ze daadwerkelijk werken. Dat geldt ook voor middelen met citronella (dit werkt wel, maar heel kortdurend) en voor zogenaamde anti-muggenarmbandjes.
Lees meer over muggenwerende middelen op je huid op Waarzitwatin.nl.
Toch een muggenbult?
Als je toch bent gebeten kunnen de volgende maatregelen helpen:
- Heb je veel jeuk? Een verkoelende zalf of crème kan de jeuk verminderen. Op Thuisarts vind je meer tips bij een insectenbeet.
- Als de plek van de beet pijnlijk is, kan het helpen om te koelen met een natte lap. Helpt koelen onvoldoende, dan kan paracetamol uitkomst bieden.
Heftige of allergische reactie na een muggenbeet
Na een muggenbeet kun je soms een heftige reactie krijgen, met veel jeuk, een grote, dikke plek of veel roodheid. Dat kan zowel na een beet van een gewone mug als na een beet van een tijgermug. Een heftige reactie betekent dus niet dat je door een tijgermug bent gebeten. Heb je een heftige reactie na een muggenbeet? Dan kun je anti-allergie tabletjes gebruiken. Je kunt die zonder recept bij de drogist of apotheek kopen.
Als er een rode ring om de muggenbeet ontstaat of als de plek van de muggenbeet warm is en pijn doet, dan is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts. Het kan namelijk zijn dat je een infectie hebt opgelopen.
Zijn muggen in Nederland gevaarlijk?
Nee, muggen in Nederland zijn niet gevaarlijk. Alleen muggen die een parasiet of virus bij zich dragen, kunnen mensen ziek maken via hun beet. In Nederland dragen muggen (nog) geen ziektes over op mensen. Dat geldt ook voor tijgermuggen in Nederland.
Muggen bijten meestal in de schemering en ’s nachts en kunnen je daardoor behoorlijk uit je slaap houden. Daarnaast kan een muggenbult pijnlijk zijn en jeuk geven. De ene persoon reageert meer op een muggenbeet dan de andere persoon. Je kunt ook de ene keer heftiger reageren dan een andere keer.
Ga naar GGD reisvaccinaties Ga je op vakantie?
Niet overal zijn muggen zo onschuldig als in Nederland. Check ruim voor vertrek of je vaccinaties nodig hebt en of je op reis maatregelen moet nemen tegen muggen.
Gewone mug of tijgermug?
In Nederland komen verschillende soorten muggen voor. Daarnaast komen we hier soms muggen tegen die hier niet thuishoren, zoals de tijgermug. Ze komen hier met internationaal transport of doordat mensen ze per ongeluk mee terugnemen van vakantie. Die muggen horen hier niet en kunnen (in de toekomst) ziekten overbrengen. Daarom proberen we te voorkomen dat tijgermuggen zich in ons land vestigen.
Wil je weten of je met een gewone mug of met een tijgermug te maken hebt? Lees hier hoe je een tijgermug herkent.
Veelgestelde vragen
Warm weer, veel regen en stilstaand water zorgen ervoor dat muggen zich snel kunnen voortplanten. Na natte periodes kunnen er daarom tijdelijk veel meer muggen voorkomen dan anders.
Muggen in Nederland zijn vooral actief in de schemering en ’s nachts.
Muggen komen af op koolstofdioxide uit je adem, lichaamswarmte en bepaalde geurstoffen van de huid. Daardoor lijken sommige mensen vaker gestoken te worden dan anderen.
Sommige mensen trekken muggen meer aan door lichaamsgeur, ademhaling en lichaamswarmte.
Nee, in Nederland dragen muggen (nog) geen ziektes over op mensen. Alleen muggen die een parasiet of virus bij zich dragen, kunnen mensen ziek maken via hun beet. Deze parasieten en virussen komen (nog) niet voor in de muggen in Nederland. Dat geldt ook voor tijgermuggen in Nederland.
Ja, je kunt allergisch reageren op het gif van muggen. Maar de beet van een mug is niet sterk genoeg om een gevaarlijke allergische reactie (een anafylactische shock) uit te lokken.
Bij een heftige reactie op muggenbeet kun je anti-allergie tabletjes gebruiken. Je kunt die zonder recept bij de drogist of apotheek kopen. Helpt dat onvoldoende? Neem dan contact op met je huisarts.
Het westnijlvirus is een virus dat door muggen kan worden overgedragen. Het virus kwam eerst alleen voor in Afrika, maar heeft zich over de wereld verspreid. Nu komt het op veel plekken voor, ook in Europa.
De meeste mensen worden niet ziek van het westnijlvirus. Bij mensen die wel ziek worden, gaat het meestal om griepachtige verschijnselen als koorts, spierpijn en hoofdpijn. Een enkeling wordt ernstig ziek, en krijgt bijvoorbeeld een hersenontsteking (encefalitis) of een hersenvliesontsteking (meningitis).
In 2020 heeft het westnijlvirus een aantal besmettingen bij mensen veroorzaakt in Nederland, maar daarna niet meer. De NVWA houdt in de gaten of het virus voorkomt in Nederland.
