Gezonde lucht is belangrijk voor iedereen. Maar voor kinderen is gezonde lucht extra belangrijk. Hun longen, luchtwegen en zenuwstelsel ontwikkelen zich nog. Daardoor zijn ze gevoeliger voor schadelijke stoffen in de lucht. Ook ademen kinderen in verhouding meer lucht in dan volwassenen. Ze krijgen daardoor meer schadelijke stoffen uit luchtvervuiling binnen.
Waar kun je op letten?
De lucht is meestal schoner als je verder van een drukke weg of een veebedrijf bent. Kies daarom bij voorkeur voor een plek op afstand van drukke wegen en veebedrijven. Dat geldt vooral voor plekken waar kinderen veel tijd doorbrengen, zoals woningen, kinderdagverblijven of scholen.
Drukke wegen
Er is veel onderzoek gedaan naar de gezondheidseffecten van luchtvervuiling door verkeer. Daaruit blijkt dat mensen die dichtbij een drukke weg wonen meer kans hebben op onder andere luchtwegklachten en longziekten. Bij drukke snelwegen kunnen deze effecten tot op honderden meters afstand optreden.
De hoeveelheid luchtvervuiling neemt af naarmate de afstand tot de weg groter wordt. Afstand houden is daarom een praktische manier om blootstelling aan luchtvervuiling te verminderen. Hoe verder van de weg, hoe beter. Vooral dicht bij de weg neemt het risico sterk toe.
Als richtlijn kun je aanhouden:
- Minstens 25 meter van een drukke weg binnen de bebouwde kom
- Minstens 50 meter van een drukke weg buiten de bebouwde kom
- Minstens 150 meter van een snelweg
Een drukke weg is een weg waar dagelijks meer dan 10.000 auto’s en vrachtauto’s rijden. Twijfel je of dat zo is? Vraag dit dan na bij je gemeente.
De genoemde afstanden zijn geen harde grenzen. De lucht wordt niet ineens een stuk schoner op precies 150 meter van een snelweg. In het algemeen geldt: hoe verder je van een drukke weg woont, hoe lager de blootstelling aan luchtvervuiling. Lees meer over de gezondheidsrisico’s van luchtvervuiling.
Veebedrijven
Ook in de buurt van veebedrijven zitten meer vervuilende stoffen in de lucht, zoals fijnstof, ammoniak en endotoxinen (kleine stukjes dode bacteriën). Onderzoek laat zien dat mensen die dichtbij veebedrijven wonen meer kans hebben op sommige (long)klachten. Deze effecten treden vooral op binnen ongeveer 250 meter van een veebedrijf. Het bewijs hiervoor is minder sterk en duidelijk dan voor de gezondheidseffecten van luchtvervuiling door verkeer.
Voor geitenbedrijven geldt een grotere afstand. Mensen die dichter bij een geitenbedrijf wonen, hebben meer kans op een longontsteking. Volgens de Gezondheidsraad hebben mensen die binnen één kilometer van een geitenbedrijf wonen een beduidend hoger risico op een longontsteking. Net als bij verkeer geldt: hoe kleiner de afstand, hoe groter het risico.
Het is nog niet duidelijk waardoor dit verhoogde risico op longontsteking precies ontstaat. Daardoor is ook nog niet bekend welke maatregelen het risico kunnen verkleinen. Voorlopig lijkt voldoende afstand houden de belangrijkste manier om het risico te verminderen. Lees meer over de gezondheidsrisico’s van veebedrijven.
Handig om te weten…
Wil je de afstand van een locatie tot een weg of bedrijf bepalen? Gebruik dan Google Maps. Klik met de rechtermuisknop op de kaart en kies ‘Afstand meten’.
De risico’s in het kort…
Vanaf 2016 doet Nederland onderzoek naar de gezondheid van mensen die dichtbij een dierstal wonen. Uit dat onderzoek blijkt dat mensen die:
- in de buurt van geitenbedrijven wonen vaker een longontsteking hebben.
- dichtbij een veebedrijf wonen mínder vaak astma en de longziekte COPD hebben. Maar de mensen met COPD die in de buurt van veel veebedrijven wonen, hebben wel een grotere kans op ernstige klachten. Ze gebruiken ook meer medicijnen.
- in de buurt van veel veebedrijven wonen vaker een minder goede longfunctie hebben.
- dichtbij een veestal wonen niet vaker virussen of resistente bacteriën bij zich dragen.
Kinderen die wonen of die naar school gaan dicht bij een drukke weg:
- hebben vaker klachten van hun luchtwegen, zoals hoesten en benauwdheid;
- krijgen vaker astma. Kinderen die al astma hebben, krijgen vaker aanvallen. De aanvallen zijn ook heviger;
- hebben gemiddeld minder goed ontwikkelde longen. Dat blijft de rest van hun leven zo.
Volwassenen die wonen dicht bij een drukke weg:
- hebben vaker klachten van hun luchtwegen en longziekten;
- hebben vaker hart- en vaatziekten.
Dichtbij drukke wegen kun je daarnaast ook gezondheidsklachten krijgen door geluidsoverlast. Lees meer over geluidsoverlast.
Lees meer over geluidsoverlast Meer weten over geluidsoverlast?
Verkeer is de belangrijkste oorzaak van geluidhinder. Het RIVM heeft berekend dat geluid van wegverkeer elk jaar bij ongeveer 750 mensen hart- en vaatziekten veroorzaakt.
Check je plek: adem ik schone lucht?
De luchtkwaliteit verschilt van plek tot plek, van dag tot dag en van uur tot uur. Hier vind je informatie over de luchtkwaliteit in je buurt:
- Op het landelijk luchtmeetnet zie je hoe het momenteel met de lucht bij jou in de buurt is. Ook vind je hier de voorspelling voor de komende dagen. Bekijk het landelijk luchtmeetnet.
- Op de website Check je plek krijg je met een klik op de knop een overzicht van de kwaliteit van jouw leefomgeving. Wat is de luchtkwaliteit? Hoe groen is het er? En hoeveel geluid is er? Ook handig als je verhuisplannen hebt en wilt kijken hoe jouw nieuwe leefomgeving scoort. Check je plek.
