Woon je in de buurt van een vliegveld of onder een vliegroute? Dan kun je last hebben van vliegverkeer. Op deze pagina lees je meer over overlast door vliegverkeer.
Gezondheidseffecten door vliegtuigoverlast
Vliegverkeer kan overlast geven, bijvoorbeeld door geluid, bromtonen, geur of luchtvervuiling. Hierdoor kun je gezondheidsklachten krijgen.
Geluidsoverlast door vliegtuigen
Geluidsoverlast (door vliegtuigen) kan gevolgen hebben voor je gezondheid. Het kan zijn dat je:
- slechter slaapt, waardoor je minder goed uitrust
- minder goed kunt opletten op werk of school
- stress krijgt
- sneller boos wordt
- je ramen dichthoudt, waardoor je minder goed ventileert
Niet iedereen heeft evenveel last, dit verschilt per persoon. Ook speelt mee hoeveel vliegtuigen overvliegen, hoeveel geluid zij maken, wanneer ze overvliegen en of er voldoende perioden zijn zonder vliegverkeer.
Woon je op een plek waar veel geluid is? Dan heb je meer kans op het ontstaan van een hoge bloeddruk of hart- en vaatziekten. Ook als je geen last hebt van het lawaai.
Lees meer over de gezondheidseffecten van geluid.
Bromtonen rondom vliegvelden
Op behoorlijk grote afstand van een vliegveld kan je nog bromtonen horen. Mensen omschrijven een bromtoon vaak als brommen, dreunen of zoemen. Veel mensen vinden een bromtoon erg indringend. Een bromtoon kan ernstige hinder veroorzaken of leiden tot slapeloosheid.
Lees meer over hinder door een bromtoon.
Geuroverlast door vliegtuigen
Vliegtuigen kunnen ook geuroverlast veroorzaken. Je ruikt dan vooral de brandstof van het vliegtuig: de kerosine. Na de landing ruik je soms de geur van rubber. Geuroverlast kan zorgen voor hinder en stress. Hierdoor kun je hoofdpijn, duizeligheid of misselijkheid ervaren. Sommige mensen passen hun gedrag aan. Ze zetten bijvoorbeeld hun ramen niet open of ontvangen liever geen bezoek.
Lees hier meer over geurhinder.
Luchtvervuiling rondom vliegvelden
Rond vliegvelden wordt de luchtkwaliteit slechter door:
- de uitlaatgassen van de vliegtuigen tijdens het opstijgen, landen, proefdraaien en taxiën;
- de (vracht)auto’s die van en naar het vliegveld rijden.
Vooral tijdens het opstijgen en landen komt veel ultrafijnstof vrij. Ultrafijnstof bestaat uit hele kleine deeltjes die diep in je longen terecht komen en daardoor ook in je bloed.
De invloed op de luchtkwaliteit is het grootst in de directe omgeving van een vliegveld. Op grotere hoogte verspreiden de uitlaatgassen van vliegtuigen zich. Daardoor neemt de concentratie luchtverontreiniging sterk af.
Het RIVM meet de luchtkwaliteit in Nederland, ook in de buurt van vliegvelden. Je vindt deze meetgegevens op Luchtmeetnet.nl.
Luchtvervuiling nabij vliegvelden geeft gezondheidsrisico’s. Als je woont op een plek met veel luchtvervuiling, heb je meer kans op:
- klachten aan de ogen en neus
- klachten van de luchtwegen
- minder goed werkende longen
- problemen met hart of bloedvaten
- eerder overlijden
Lees meer over de gezondheidseffecten van luchtvervuiling.
Militair vliegverkeer
Militaire vliegtuigen zijn vaak groter en zwaarder dan passagiersvliegtuigen. Daardoor maken ze meer geluid. Sommigen kunnen veel sneller vliegen, zoals straaljagers. Hierdoor neemt het geluid snel toe, wat een schrikeffect kan geven. Het geluid van straaljagers kan vlakbij de landingsbaan zo hard zijn, dat het pijn doet aan je oren. Helikopters kunnen trillingen in huis geven. Dit heet ‘rattle noise’. Elke militaire luchthaven heeft een Commissie Overleg & Voorlichting Milieu (COVM). Deze houdt de overlast in de gaten en overlegt daarover met belangenpartijen.
Wat kan je doen om overlast door vliegverkeer te verminderen?
Overlast door vliegverkeer is niet zomaar op te lossen. Toch kun je wel een paar dingen doen:
Meld dat je overlast hebt
Zo wordt duidelijk hoeveel overlast er is en of er maatregelen nodig zijn. Denk je dat meer geluid is dan mag volgens de regels? Maak dan melding bij de landelijke inspectie.
Weet wat je kan verwachten
Op sommige momenten is er meer overlast, bijvoorbeeld door weersomstandigheden, onderhoud of oefeningen. Het kan helpen als je dat van tevoren weet. Informatie over de verwachte geluidsoverlast kun je vinden op de website van de luchthaven.
Neem maatregelen bij geluidsoverlast
Het kan helpen om je huis te isoleren. De overheid biedt voor sommige woningen rondom Schiphol een subsidie voor geluidsisolatie. Soms kan je ook via de gemeenten subsidie krijgen voor isolatie.
Heb je door de overlast de ramen vaak dicht? Zorg dan wel dat er op een andere manier frisse lucht binnenkomt. Bijvoorbeeld door een raam aan de andere kant van het huis open te zetten, door geluiddempende ventilatieroosters (ook wel een suskast genoemd) of een mechanisch ventilatiesysteem.
Verhuizen? Check je plek
Ga je verhuizen naar een plek in de buurt van een vliegveld? Dan is het slim om vooraf uit te zoeken hoeveel geluid je kunt verwachten. Kijk hiervoor op Check je plek | Atlas Leefomgeving. Ga ook een keer in de nacht luisteren. Dan is het stiller in de omgeving en valt geluid meer op.
Weet je niet of je snel last hebt van geluid? Je kunt via een test een indruk krijgen hoe gevoelig je bent voor geluidsoverlast.
Wat kan je zelf nog meer doen om overlast door vliegverkeer te verminderen?
Als iedereen minder zou vliegen, is er ook minder overlast. En wist je dat vliegen ook veel bijdraagt aan klimaatverandering? Probeer daarom minder te vliegen. Kies in plaats daarvan voor een vakantie met de trein, bus, fiets of auto.
Wat is de rol van de GGD?
GGD’en zetten zich landelijk en lokaal in om overlast door vliegverkeer te verminderen. Zo probeert de GGD de gezondheid van inwoners te beschermen. De GGD:
- Beantwoordt vragen van inwoners.
- Adviseert gemeenten, provincies en het rijk. Benieuwd naar onze adviezen? Lees dan het standpunt.
- Doet onderzoek naar hinder via vragenlijsten. De resultaten gebruiken we als basis voor onze adviezen. Bekijk bijvoorbeeld de factsheet Geluidshinder en slaapverstoring door vliegverkeer.
Wat doet de overheid om hinder te verminderen? En wat doen luchthavens?
De Nederlandse overheid beperkt vliegoverlast via de Wet luchtvaart. Hierin staan regels over hoeveel geluid een vliegtuig mag maken en over maatregelen die luchthavens moeten nemen. Luchthavens kiezen bijvoorbeeld start- en landingsroutes die zo min mogelijk mensen storen en ’s nachts zijn er minder vluchten. Lees meer over maatregelen rondom vliegvelden op Luchtvaart in de toekomst.
Veelgestelde vragen over overlast van vliegverkeer
Meer informatie over hinder door vliegverkeer en handige links vind je op Atlas Leefomgeving – Vliegverkeer.
Brandweerteams op luchthavens gebruikten vroeger blusschuim met PFAS. Dit gebeurde niet alleen bij het blussen van branden, maar ook bij oefeningen. Hierdoor zitten er rond luchthavens op veel plekken PFAS in de bodem. PFAS in blusschuim is nu verboden. Lees meer over PFAS.
Door geluidsoverlast van vliegtuigen kunnen sommige mensen zich minder goed concentreren. Voor kinderen kan dat ervoor zorgen dat ze op school minder goed kunnen leren. Kinderen zijn ook gevoeliger voor de effecten van vieze lucht, omdat hun longen nog in ontwikkeling zijn. Lees meer over Luchtvervuiling.
‘s Nachts is het stiller dan overdag. Het geluid van een vliegtuig valt dan meer op. Dit geluid kan je slaap verstoren, ook als je er niet wakker van wordt. Je slaapt minder diep en rust minder goed uit. Als je slechter slaapt kan je overdag last krijgen van vermoeidheid, slechtere concentratie en meer stress. Goed slapen is erg belangrijk voor je gezondheid.
We berekenen het geluid van vliegtuigen bij alle vliegvelden, bij sommigen meten we het ook. Schiphol meet vliegtuiggeluid met het NOMOS-systeem, een netwerk van geluidsmeetposten. Op de website kan je zien hoeveel geluid de meetposten meten. Het geluid van vliegtuigen berekenen gebeurt met modellen. Die kijken naar onder andere de vliegroute, het type vliegtuig, de hoogte en het aantal vliegtuigen.
Omwonenden hebben soms meer vertrouwen in metingen dan in berekeningen. Metingen hebben ook nadelen. Ze zijn duur en andere geluiden kunnen de metingen verstoren, waardoor een meting minder precies is.
Isolatie kan helpen om geluidsoverlast in huis te verminderen. Denk aan:
- goed sluitende ramen en deuren
- (geluidswerend) HR++-glas
- extra isolatiemateriaal in muren of daken
- ventilatieroosters met geluiddemping (ook wel een suskast genoemd)
Let op: isolatie helpt alleen tegen geluid. Overlast door geur of luchtvervuiling kan het niet tegenhouden.
