Koolmonoxide (CO) is een gevaarlijk gas. Het kan ontstaan bij het verbranden van bijvoorbeeld gas, kolen of hout. Het gevaarlijke aan koolmonoxide is dat je het niet ruikt of proeft. Je merkt er dus niets van als er koolmonoxide in huis is. Maar als je het inademt kun je bewusteloos raken en overlijden.
Koolmonoxidevergiftiging
Soms is er iets mis met een verbrandingstoestel en komt er veel koolmonoxide vrij in huis. Daar kun je een koolmonoxidevergiftiging door krijgen. Deze signalen kunnen wijzen op koolmonoxide:
- Lichamelijke klachten zoals hoofdpijn, misselijkheid, sufheid, duizeligheid, vermoeidheid, bewusteloosheid, een versnelde hartslag en braken. De klachten nemen af als je naar buiten gaat.
- Als er meerdere mensen in de ruimte zijn, zie je dat iedereen klachten krijgt. De klachten kunnen per persoon verschillen.
Doe bij signalen die kunnen wijzen op koolmonoxide het volgende:
- Waarschuw je huisgenoten
- Ga zo snel mogelijk naar buiten
- Bel 112 en volg de aanwijzingen van de hulpdienst op. Wist je dat je 112 ook een app heeft? Lees meer over de 112app. Vermoed je dat er bij iemand anders koolmonoxide in een ruimte is? Ga dan niet zelf naar binnen, maar bel 1-1-2.
Chronische koolmonoxidevergiftiging: lastig te herkennen
Je kunt ook klachten krijgen als je lange tijd een klein beetje koolmonoxide inademt. Dat gaat vaak zonder dat je het merkt, omdat koolmonoxidemelders pas bij een hogere concentratie alarm geven.
Zo’n chronische koolmonoxidevergiftiging is lastig te herkennen, ook voor huisartsen. Dat komt omdat de klachten bij iedereen anders zijn. De één heeft hoofdpijn en is misselijk, terwijl de ander somber, vergeetachtig of moe is. De klachten kunnen de ene dag erger zijn dan de andere dag.
Heb je al een tijdje vage klachten? Bespreek dat dan met je huisarts. De kans op een koolmonoxidevergiftiging is groter als:
- je één of meer verbrandingstoestellen in huis hebt. Die toestellen moeten dan wel regelmatig aanstaan. In de winter is dat vaker zo dan in de zomer.
- je klachten minder worden of verdwijnen als je buiten bent.
- je huisgenoten of huisdieren ook klachten hebben.
Koolmonoxidevergiftiging voorkomen
Koolmonoxidevergiftiging voorkom je door te ventileren, te controleren en te alarmeren.
Laat in je huis altijd een rooster open staan, of laat een raam op een kier staan. Doe dat 24 uur per dag! Lees meer over ventileren.
Laat je cv-ketel, gaskachel, geiser of gasfornuis elk jaar controleren door een vakman. Je herkent een gecertificeerd bedrijf aan het “CO-vrij” logo. Bekijk hier de lijst met CO-gecertifieerde bedrijven.
Stook je een kachel op hout, olie of kolen? Dan is het belangrijk om elk jaar de schoorsteen te laten vegen. Stook je een kachel op gas? Laat dan elke twee jaar je schoorsteen controleren en als dat nodig is, vegen.
Heb je een verbrandingstoestel in huis? De brandweer adviseert om dan meerdere koolmonoxidemelders op te hangen. Ook in woningen met een moderne cv-ketel. Hang een melder:
- in elke ruimte waar een verbrandingstoestel staat;
- in ruimten waar mensen veel tijd doorbrengen, zoals de slaapkamer.
Een koolmonoxidemelder koop je bij de bouwmarkt. Niet alle melders werken even goed. Kijk op de lijst met veilige melders van de consumentenbond om te zien welke melders in orde zijn. Bekijk hier de lijst met veilige melders.
Als koolmonoxidemelder afgaat weet je zeker dat er koolmonoxide in huis is. Maar let op: ook als je CO-melder niet afgaat, kán er koolmonoxide in je huis zijn. Dat is dan te weinig voor de CO-melder en niet levensgevaarlijk, maar je kunt er wel klachten door hebben. Daarom is het belangrijk om altijd goed te ventileren. Heb je klachten en vertrouw je het niet, neem dan contact op met de huisarts of bel 112.
Heb jij al koolmonoxidemelders?
Ontdek waar je koolmonoxidemelders moet hangen om jouw huis veilig te maken.
Welke toestellen zijn een risico?
Koolmonoxide kan ontstaan als je gas of hout verbrandt. Bijvoorbeeld in:
- gaskachels
- geisers
- open haarden, houtkachels of allesbranders
- cv-ketels. Ja, ook in nieuwe cv-ketels!
Veel mensen hebben zo’n toestel in huis. In alle huizen met een verbrandingstoestel is gevaar voor koolmonoxide.
In een portiekwoning of flat loop je méér risico
Als je in een portiekwoning, flat of appartement woont, is een CO-melder extra belangrijk. Er kan dan namelijk ook koolmonoxide je huis binnenkomen uit een andere woning. Soms gebeurt dat via kieren en naden tussen de huizen. En soms gebeurt dat via een gezamenlijk rookgaskanaal.
Gemeenschappelijke rookgaskanalen, een onzichtbaar risico
Op een gemeenschappelijke rookgaskanaal komen de afvoeren van de CV-ketels van alle woningen uit. Je kunt zo’n afvoer meestal niet zien, omdat ze achter de muren zitten. Maar ze zijn wel een risico. Is zo’n kanaal niet goed kierdicht? Dan kunnen er rookgassen (en koolmonoxide) uit ontsnappen en in andere huizen terechtkomen. In een portiekwoning, flat of appartement moet je letten op de volgende punten:
Een CO-melder is in een portiekwoning, flat of appartement nóg belangrijker. Want niet alleen je eigen apparaten zijn een risico, maar die van je buren ook.
Check bij je verhuurder of bij de vereniging van eigenaren welke afspraken er zijn over het onderhoud van de gezamenlijke rookgasafvoeren in je gebouw. Wat moet jij zelf doen en wat doet de verhuurder of de vereniging?
Koop je een nieuwe Cv-ketel? Check dan altijd eerst of die ketel geschikt is voor de rookgasafvoer in jouw gebouw. Je verhuurder of vereniging van eigenaren weet dat.
BBQ-en in huis is gevaarlijk
Brand nooit kooltjes of een BBQ binnenshuis, in een garage of in een tent. Smeulende kooltjes branden niet op volle kracht en produceren veel koolmonoxide. Buiten is dat geen probleem, maar binnen levert dat gevaarlijke situaties op. Helaas zorgde dat eerder al eens voor ongelukken met doden.
Koolmonoxide door houtpellets
Houtpellets zijn brokjes van geperst hout. Ze worden gebruikt als brandstof. Je kunt ze stoken in een houtkachel of in een speciale pelletkachel. Als mensen veel pellets gebruiken, slaan ze de pellets vaak in een aparte ruimte op. In die ruimte kan koolmonoxide ontstaan. Dat komt door een chemische reactie in de pellets.
Heb jij een ruimte in je huis waar je pellets opslaat? Zorg dat er in die ruimte altijd een raampje of rooster naar buiten open staat. En hang een goede koolmonoxidemelder in de ruimte én in de kamer ernaast.
Veelgestelde vragen over koolmonoxide
Als je lange tijd een beetje koolmonoxide inademt kun je klachten krijgen. Het is daarom belangrijk om de concentratie koolmonoxide zo laag mogelijk te houden:
- Beperk het aantal verbrandingstoestellen in je huis;
- Rook binnenshuis geen sigaretten of een waterpijp;
- Brandt liever niet teveel kaarsen of wierook.
Ook bronnen in de ruimtes onder je huis, kunnen CO in jouw huis veroorzaken. Bijvoorbeeld als je boven een waterpijpcafé of grillrestaurant woont. Maak je je daar zorgen over? Neem dan contact op met je omgevingsdienst of je gemeente.
Een koolmonoxidemelder gaat 5 tot 7 jaar mee, daarna moet je hem vervangen. Let ook op of de batterijen nog vol zijn. Bij de meeste melders kun je dat testen door te kijken of het lampje brandt of door de ‘test’ knop in te drukken. Let op: de testknop geeft alleen aan of de batterijen nog vol zijn, niet of de melder nog goed werkt.
Dat kan, maar het hoeft niet. Hoofdpijn kan verschillende oorzaken hebben. Maar met koolmonoxide moet je geen risico nemen. Heb je vaak hoofdpijn? Stel jezelf de vragen:
- Ben je in huis als de klachten opkomen?
- Worden de klachten minder als je buiten bent?
Als je op beide ja kunt antwoorden, dan is de kans al groter dat je met CO te maken hebt. Doe dan het volgende:
- Bel zo snel mogelijk een vakman om je cv-ketel, gaskachel, geiser of gasfornuis te controleren.
- Koop meteen een CO-melder. Kijk op de lijst met veilige melders van de consumentenbond om te zien welke melders in orde zijn. Bekijk hier de lijst met veilige melders. Bekijk op de CO-wijzer hoeveel melders je moet kopen en waar je ze moet hangen.
- Bespreek je klachten met je huisarts. Je kunt ook de GGD bellen om de situatie te bespreken.
- Zorg dat je altijd voldoende ventileert.
Is de kleur van de vlam blauw? Dan is de verbranding goed. Is de kleur van de vlam geel of oranje en is de vlam hoger dan normaal? Dat betekent dat er slechte, onvolledige verbranding is. Bel een vakman om je geiser na te laten kijken.
Helaas kan dat wel. Bij koolmonoxide denk je al snel aan oude geisers of gashaarden. Maar ook bij nieuwe cv-ketels kan koolmonoxide vrijkomen. Ook voor jou geldt dus: ventileer, controleer en alarmeer.
